Vetluga

Osada została założona w 1636 roku (według innych źródeł w XIII wieku). Status miasta uzyskał w 1778 roku. Miasto było centrum administracyjnym największego powiatu na Powołoczy.

Według spisu ludności z 1897 roku w hrabstwie mieszkało 120 800 osób.

• w tym Rosjan - 98,2 %;
• Mari - 1,6 %.
• Miasto powiatowe Vetluga liczyło 5 179 mieszkańców.

Miasto Vetluga jest jedną z dawnych osad nad rzeką Vetluga. Uważa się, że władca księstwa Vetluga (położonego na zachodzie regionu Mari) założył w tym miejscu w XIII wieku miasto Jur.

Dokładny czas i lokalizacja miasta nie są znane. Większość historyków uważa, że znajdował się on na lewym brzegu niskiego, bagnistego odcinka rzeki Povetluga, na brzegu rzeki Yurievka (dopływu rzeki Vetluga), w pobliżu miejsca, gdzie obecnie znajduje się miasto Vetluga. Według innej wersji miasto Jur znajdowało się na prawym (wysokim) brzegu rzeki Vetluga, dokładnie w miejscu, gdzie obecnie znajduje się miasto.

Wiadomo, że w latach 1280-tych Kuguz Bai ufortyfikował wioskę Jur, która już wtedy istniała. W tym czasie miasto było jedną z głównych twierdz księstwa. Przez Povetlugę przebiegała z północy na południe bardzo ważna droga lądowa i wodna z północnej Dźwiny do dorzecza Wołgi. Przez miasto przebiegała również duża droga lądowa z ziemi kostromskiej do ziemi maryjskiej z zachodu na wschód.

W XIV wieku Osz Pandasz, kuguar Wetłucka, zjednoczył szlachtę klanową, przeciągnął na swoją stronę Tatarów i pokonał księcia Andrieja Fiodorowicza z Galicza w dziewiętnastoletniej wojnie.

W styczniu 1468 roku armia książąt galicyjskich pod dowództwem księcia Siemiona Romanowicza z Jarosławia, działając na rozkaz Iwana III Wasiliewicza, wielkiego księcia moskiewskiego, zdobyła.

"Wysłał księcia Semena Romanowicza do Czeremisu, a wraz z nim wiele dzieci bojarów ze swojego dworu; połączywszy się, wszyscy wyruszyli z Galicza w dzień św. Mikołaja, 6 grudnia, i szli przez lasy bez drogi, a zima była bardzo mroźna. Tej zimy, 9 stycznia, w dzień Trzech Króli, wojsko wielkiego księcia przybyło do ziemi czeremiskiej i wyrządziło jej wiele szkód; ludność została wyrżnięta, niektórzy zostali zaprowadzeni do niewoli, a inni spaleni; A ich konie i wszelkiego rodzaju zwierzęta, których nie mogli zabrać ze sobą, ścięli, a to, co mieli z życia, zabrali ze sobą, i podbili całą tę ziemię, i spalili tyle, ile mogli, ale nie dotarli do Kazania w jeden dzień, a kiedy wrócili, przyszli do wielkiego księcia cali i zdrowi."

"I nastąpiła wielka masakra ludzi, a ziemia barbarzyńców była splamiona krwią; zaraza i zarośla, jeziora i rzeki były pokryte kośćmi Czeremisów".

Jura została zniszczona i całkowicie spalona. Okolica została zdewastowana i przez kilka dekad pozostawała słabo zaludniona. Stopniowo zasiedlali ją rosyjscy osadnicy, którzy założyli kilka wiosek w pobliżu tego miejsca.

W pierwszej połowie XVII wieku prawy brzeg rzeki Wetlugi był już zamieszkany przez Rosjan, gdzie wśród innych wiosek istniała wieś Szulepnikowa, Wołostawa Wetłucka w obwodzie kostromskim. W 1606 roku dwaj wartownicy Iwan Sytin i Michał Tyukhin poświadczyli, że w tym miejscu znajduje się Voskresensky pogost z Voskresensky church i Shuplekova village (Shuplekino, Shuplepnikovo w późniejszych dokumentach). W latach 1618-1619 (7127 n.e.) car Michaił Feodorowicz nadał pogost i wieś księciu Feodorowi Iwanowiczowi Mścisławskiemu. Po jego śmierci wioskę odziedziczyła wdowa. W latach 1633-1634 (7142 n.e.) wieś Woskresenskoje, Szczuplikowo została przyznana księciu Aleksemu Michajłowiczowi Lwowskiemu. Od 1678 roku wieś Woskresenskoje należała do pułkownika i stolnika Fiodora Iwanowicza Ignatjewa.

Na początku XVIII wieku wieś otrzymuje nową nazwę: Górne Zmartwychwstanie. W 1727 roku kupił go kapitan Naumov.

W 1778 roku wieś została zakupiona przez Aleksego Pietrowicza Melgunowa, aktywnego radcę prawnego, generała-gubernatora Kostromy, od księżniczki Anny Beloselskiej-Belozerskiej za 8600 rubli, wraz z całym majątkiem i populacją liczącą 82 osoby (liczono tylko mężczyzn). Na mocy dekretu Katarzyny II z 5 (18) września 1778 roku wieś została przekształcona w miasto powiatowe Vetluga (obwód kostromski, gubernia Unzhenskaya). Sam Melgunow wystąpił o nadanie statusu miasta dla swojej dawnej wsi.

Istnieje jednak inna legenda o tym, jak Werchny Woskresenskoje stało się miastem Vetluga. Mówi się, że mieszkańcy wsi, po podjęciu decyzji o przekształceniu jej w miasto, wysłali delegację, aby złożyć wyrazy szacunku cesarzowej. Potemkin przyjął ich i obiecał spełnić prośbę pod warunkiem, że zatańczą do Katarzyny w swoim wiejskim stroju i sandałach. Vetluzhanie tańczyli na parkiecie pałacu, a caryca, śmiejąc się do rozpuku, podpisała dekret o założeniu miasta Vetluga. Od tego czasu używa się sformułowania "Vetluga lapotniks danced the Vetluga".